TIỂN ĐƯA

 

Không có cuộc tiễn đưa nào, mà chẳng thấm đẫm nước mắt phân li..

Tiễn một người đi, nước mắt rơi chứa chan trong tiếng nấc nghẹn ngào của một ngày trời quên   "hửng nắng" .

Tiễn một người đi. Tôi nghẹn ngào không ngớt được nỗi đau đang chất ngất thành từng tiếng nấc. Căn nhà lặng lẽ khóc. Em đi mất rồi...


Người ở lại bao giờ cũng nhớ thương một hình bóng mình đã mất. Khó mà quên nhanh, khó mà xóa đi trong lòng một nỗi ngậm ngùi., một lòng nhớ nhung. Cuối cùng thì lòng yêu thương cuộc sống cũng không giữ lại đời người. Tình yêu cũng không giữ được người mình yêu..."

Sống ở đời toan tính,so đo,chắc chiu....rót lại chúng ta được gì, ngoài đôi chân trần rát bỏng? Tay vẫn hoàn không. Đôi mắt đẫm sâu niềm khắc khoải, hồn trôi dạt theo con nước lênh đênh, bồng bềnh trong cuộc tử – sinh.

   

Vạn người quen có mấy người thân?
Khi lìa trần có mấy người đưa
(Vũ thành An)

Trong hành trình 15 ngày đi du lịch Đông tây bắc,khám phá vẻ đẹp ruộng bậc thang,thác Bản Giốc ,cuộc sống đời thường,chụp rất nhiều ảnh, nhiều thể loại nhưng tôi rất thích tấm hình ngày đưa tang nhà tôi  và dạo này, hay ngồi ngắm mọi chi tiết, đường nét trong hình. Cứ lẩm bẩm lại cái câu vần . Câu ấy là "Vạn người quen có mấy người thân? Khi lìa trần có mấy người đưa?"... Viết đến đoạn nầy tôi sực nhớ đến bạn Kim Hoa, học với tôi kỳ trung học,có một thời tôi tập viết thư pháp, nhiều bài viết nhưng bạn Hoa thích nhất là câu nầy,tôi tặng bạn và thầm nghỉ bạn của mình nghỉ gì và mong muốn gì ?

Tôi bây giờ đả ngoài 60,cái tuổi hưởng thọ, đã bắt đầu thấm thía điều đó. Sống được ở trong cuộc đời này đã tốt chán, nên việc phải đối mặt với những khó khăn - bức xúc - trăn trở và thậm chí sinh tử hàng ngày, cũng nên coi đó là chuyện bình thường. Chỉ mong sao, còn sống ngày nào, vẫn còn có những người bạn hàn huyên, chia sẻ và tâm đầu hợp ý với chí hướng trong tim mình. Và biết đâu đấy, chẳng may ai nằm xuống trước, bạn vẫn lọm khọm ra đứng tiễn đưa lần cuối, cho kết thúc tròn vẹn cuộc đời.

Kết thúc 15 ngày du lịch ba lô,đi để không còn sức khỏe được đi , gặp biết bao người bạn, người anh - chị thân sơ, mới biết tên giờ mới biết mặt, chưa bao giờ nhưng biết mặt biết tên và điều mà mình rút ra là: Được sống trên đời là hạnh phúc, đến đâu cũng có bạn, có người ngồi bên mình, dù 1 phút, để nói những chuyện đâu đâu, thật lòng là cực kỳ hạnh phúc. Hành trang của 1 kiếp người trên cõi đời, có lẽ cũng chỉ dám ước đến vậy mà thôi

Vạn người quen có mấy người thân?
Khi lìa trần có mấy người đưa
(Vũ thành An)

Hắn Là Ai..!!

Hắn Là Ai..!!

 Hắn mồ côi cha !!!...Mẹ nó một mình nuôi và dạy dỗ  nó ,hắn sinh ra ở Thăng Bình Xả Kế Xuyên trong thời kỳ chiến tranh 1950 mẹ con hắn sống bửa đói bửa no,nhà tranh vách đất trời mưa  ''bên ráo con nằm bên ướt mẹ lăn"lúc đó hắn mới 3 tuổi mà ký ức ấy gần đây luôn hiện về với hắn,ngày tháng đói khổ đó có đôi khi may mắn được chị hàng xóm dấu cho  nắm cơm, ăn vội vàn sợ mẹ chị rầy.
Rồi đến năm hắn 6 tuổi mẹ và hắn về Đà Nẵng sinh sống, mẹ hắn cô đơn buồn tủi một mình nuôi con,bao vất vả đời thường,ngậm đắng nuốt cay nghe những lời chì chiết vì ăn nhờ ở đậu, rày đây mai đó sống chỉ để mà sống. Chỉ có ai đã cô đơn mới có thể hiểu nỗi buồn, mới thấy cái hoang dại trong cuộc đời của kẻ cô đơn như mẹ con hắn .Hắn biết  chấp nhận mẹ con hắn   nghèo nàn. Khi nhìn nhận mình nghèo nàn,hắn không có ý thú nhận là mình không có tiền hay của cải vật chất, mà thú nhận rằng mẹ con hắn lệ thuộc người khác như là cội nguồn cuộc sống  . Sự nghèo khó nói với hắn rằng không phải đương nhiên mà hắn có được một cuộc sống như thế này. Lúc này thì hắn ở nơi đây, nhưng có thể là hắn đã ở một nơi khác. Có thể là hắn đã không hiện hữu, hay đã hiện hữu một cách khác, ở một nơi khác. ''Sự hiện hữu của hắn ở đây không phải là một sự tình cờ hay ngẫu nhiên đơn thuần. hắn ở đây không phải do hắn chọn lựa''Âu đó cũng là nghiệp phải chịu.

Cuộc sống trở nên chai sạn,nghiệt ngả làm cho hắn già trên 5 tuổi so với người cùng lứa,hắn sống ở tuổi thiếu thốn thiệt thòi,tự ti mặc cảm, nên phải tự biết nhường nhịn,muôn ngàn nổi bất hạnh đến với mẹ con hắn,nay cũng chẳng buồn nói ra để làm gì.!!

Hắn chuyện vặc cái gì cũng biết,luôn là thầy thiên hạ ,nhưng lại thua vợ con.Cũng chẳng hiểu vì sao cái gì hắn nói ra cũng bị bác bỏ,từ việc chi tiêu tiết kiệm,học hành nuôi dạy dỗ con.Hắn rất buồn 3 người con không đứa nào học hành cho đến nơi đến chốn,làm việc gì cũng không tham khảo với hắn nên luôn thất bại.Giờ thì hắn đả già rồi và chỉ biết an phận để sống hết kiếp người còn lại.

Trong đời hắn,có 2 lần biến đổi tưởng rằng hắn không gượng nổi,là lần mẹ hắn chết ,hắn cố diềm tiếng khóc vì nó quá yêu thương mẹ sợ làm níu chân, mẹ không siêu thoát .Lần thứ 2 là vợ hắn chết vì bệnh ung thư ở tuổi 54.


Hắn vừa đt cho thằng con trai lớn hỏi thăm bệnh tình có giảm không?thế là 2 cha con hắn cùng nghiệp,bịnh bệnh Tiểu đường giờ thì  luôn chăm sóc hỏi han nhau,niềm vui nổi buồn làm hắn nghỉ mệt cả đầu .Vui vì hắn được làm  thầy trên 10 năm kinh nghiệm về bệnh  mà hắn trải qua ,buồn vì thương con còn nhỏ mà lâm bệnh nghẹt nghèo .Những ngày con hắn phát hiện bệnh tiểu đường,bạn bè quà cáp viếng thăm ,thế là hắn cũng được có phần trước đây hắn chưa bao giờ dùng loại sửa bột dành cho người tiểu đường có chăng là sửa bịch mà con gái út mua cho,   hắn luôn tiết kiệm,không phải thiếu thốn hay không tiền mua, tính hắn lầm lì ít nói nhất là việc ăn uống.Hắn luôn nghỉ nghiệp hắn phải chịu không lời than van chê trách con  ,hắn nhớ ngày đầu lâm bệnh ngành y học còn kém,vì kém nên Dì hắn phải qua đời ở lứa tuổi 64 ,người ta nói đó là bệnh "zen"di  truyền,hắn luôn lo sợ con  bị như hắn vì cơ thể 2 thằng con  quá thừa cân,có bảo mấy con hắn cũng không nghe,chỉ thích ăn uống  bừa bải .Những việc hắn đả nghỉ thường hay bị chính xác.

Suy cho cùng hắn là người cô đơn ,hắn muốn cho đi mà không có người nhận, hắn muốn nhận mà chẳng có ai cho.  Không phải cách biệt của không gian mà là cách biệt của cõi lòng. Bởi hắn cô đơn ngay trong bản thân và  gia đình con cháu hắn .Càng gần nhau mà vẫn cách biệt thì nỗi cô đơn càng cay nghiệt. Đã cay nghiệt mà vẫn phải gần nhau thì lại càng cô đơn hơn, vì trong gia đình hắn,  có  3 thế hệ. Thế hệ của hắn và thế hệ của con cháu hắn, trẻ lòng non dạ hắn không lời trách mắng.Giờ hắn mới biết,thế giới tâm hồn sụp đổ thì thế giới bên ngoài thành hoang vắng, vô nghĩa. “ Lòng buồn cảnh có vui đâu bao giờ ”.

Giờ đây, mọi ngóc ngách trong cơ thể đang biểu tình cho lối sống và những suy nghĩ vẩn vơ trong hắn. Trong đầu toàn là mớ hỗn độn, lộn xộn, chéo chồng lên nhau, không vứt ra được. Có biết bao lần hắn dùng mực đỏ gạch những dấu X to đùng để mong  rằng mọi vẩn vơ đã được xóa, được quên đi, mãi mãi không đeo bám nữa nhưng… dường như bất lực…

Có những đêm khuya,hắn nằm lăn long lóc  trên giường, ngồi bật dậy mở máy tính lên gõ lốc cốc rồi mới có thể ngủ giấc ngủ an yên. Mấy đêm nay, ngoan hơn tí, tắt máy tính sớm hơn tí, rồi giấc ngủ hiếm hoi cũng đến, chưa được nửa tiếng giật mình tỉnh dậy, rồi lại thao thức tiếp…

Hắn sợ nhất lúc này là một ngày nào đó, sáng tỉnh dậy không còn nhớ nỗi mình là ai, không còn nhớ những người mà hắn vẫn hay gặp, hay mỉm cười mỗi ngày. Mọi thứ đông cứng

Chiếc dép còn lại -Bài 1

SINH NHẬT VỢ HẮN

         Hắn nhìn bó hoa hồng tươi thắm trên bàn thờ vợ hắn ,lòng bồi hồi khó tả .Ai.?..ai đây một thoáng vui vì nghỉ thằng con trai thứ nó mua hoa tặng mẹ ,vì sáng nay khi ngồi uống ca fe buổi sáng,hắn nhìn thấy con nó giao dịch để bán xe, đả lâu rồi nó muốn bán  nhưng không được chỉ có lẻ cũng chiêu cuối về thắp hương xin mẹ đây.Nhưng rồi trong khoảnh khắc nó sực nghỉ hôm qua là ngày 24-11 sinh nhật thứ 56 vợ hắn.Thông thường hàng năm có nhiều ngày lể về mẹ lần nào hắn cũng thấy hoa,chủ nhân không ai khác là con gái duy nhất của vợ chồng hắn .Chỉ một bó hồng đơn sơ đủ nói lên tấm tình quý yêu mẹ làm hắn nghẹn cả người,Bao nhiêu ký ức đả chôn vùi 3 năm qua,nay lại hiện về   nghe đau cả trái tim của hắn. Hơn một năm nó chăm sóc cho vợ ,nỏi đau đớn do cơn bạo bênh làm hắn chịu bao đau đớn, cũng từng cố gắng sống những tháng ngày còn lại của một đời người, hắn cố gắng vui bên những người con,người cháu và những người bạn qúy mến nhất trong đời hắn, hắn cố cười cho qua tháng ngày để bước tới phía trước.

     Đêm nay hắn buồn, ngồi trong bóng tối hắn không sao cầm được giọt nước mắt lăn dài trên đôi má nhăn nheo của hắn,kỳ sinh nhật thứ 53 lần cuối mà hắn tổ chức sinh nhật tại Sài Gòn ,nay đả được 3 năm. Trái tim hắn như cào thét trong màn đêm tĩnh mịch . Những lời cầu nguyện thốt ra từ miệng  , hắn đang cầu chúc cho một người vợ vĩnh viễn xa rời hắn để  về phía chân trời nơi xa xa kia.

         Dẫu hắn biết rằng con người  được một lần sinh ra, và rồi một lần sẽ ra đi về cuối con đường. Và hắn biết hắn cũng sẽ ra đi như thế. Đối với hắn chết cũng nhẹ tựa như lông hồng. Khi đôi mắt khép lại thì mọi buồn phiền, đau đớn sẽ được chấm dứt. Mọi niềm vui sẽ được gởi lại cho đời bằng những niềm vui hạnh phúc mà thời gian qua ta còn lưu lại trong cuộc đời này. Nhưng sao đêm nay hắn buồn chi lạ? Có phải một người ra đi sẽ để lại cho người còn sống một nỗi buồn không nói được thành lời ,hắn cũng từng cố gắng sống những tháng ngày còn lại của một đời người, hắn cố gắng vui bên những người thân, những người bạn quý mến nhất trong đời hắn, hắn cố cười cho bao tháng ngày bước tới phía trước. Những đêm về hắn cũng rơi nước mắt trong âm thầm mình hắn, để rồi sáng mai hắn lại chào ngày mới với nụ cười rạng rỡ bên cạnh những đứa con của hắn, để tiếp tục những ngày vui còn lại trong đời hắn

                            

         Nhưng sao bỗng dưng trái tim hắn nhói đau khi nhìn thấy bó hoa hồng mừng sinh nhật lần thứ 56  của vợ làm  hắn cứ rưng rưng, mắt cay xè dù thời gian cũng gần 3 năm rồi. Bệnh tật quá khắc nghiệt đã vô tình cướp đi những niềm vui mong manh còn lại của hắn. Phải chăng  chỉ có sự ra đi đó mới có thể giúp vợ hắn không còn phải chịu sự đau đớn của từng ngày tiếp theo. Về nơi xa xăm đó vợ hắn có thể an lành bắt đầu cuộc sống mới . Rồi đây hắn cũng sẽ giống như vợ đi về con đường phía trước..

        Một mùa đông lại về trên khắp mọi nơi. Mùa đông năm nay hắn lại một mình chứng kiến cảnh thu đi đón mùa đông  về trong lặng lẽ. Hai tay hắn lạnh cóng. Trái tim hắn đau khi hơi lạnh bắt đầu lấp ló  bên khung cửa sổ. Hắn thèm một vòng tay, một đôi vai để hắn có thể tựa vào đó mỗi khi thấy lạnh. . Hắn thì thầm một mình trong miệng thầm chúc vợ hắn lên đường bình an, về nơi xa sẽ có một ngày vợ chồng ta gặp lại nhau nơi ấy. Trong bóng tối chỉ lặng lẻ bên đời  những gì còn xót lại trong hắn ..
Hắn thầm cảm ơn đứa con gái độc nhất đả chia xẻ, quan tâm đến ngày sinh nhật vợ hắn ở trong những ngày còn lại. Hắn cũng sẵn sàng cho những ngày sắp tới cố gắng bước tới và đón nhận những gì trong cuộc sống mà số phận đã an bài cho hắn. 

Chiếc dép còn lại

Một bài học quý

              

Sorry Comments by Crazyprofile.com

           

19/11/2011 in Chưa phân loại | by CLAIR

1 Vote

9/29/2011 Gần đây tôi có đọc một bài diễn văn rất hay trên mạng. Tôi cũng không nhớ rõ đã đọc nó ở trang web nào, cho nên mạo muội xin phép tác giả và người đã đăng bài viết này trước đó cho tôi một cơ hội được giới thiệu bài viết này tới các bạn đọc.

Luật sư Georges Graham Vest

Đây là bài diễn văn của luật sư Georges Graham Vest tại một phiên tòa xử vụ kiện người hàng xóm làm chết con chó của thân chủ, được phóng viên William Saller của The New York Times bình chọn là hay nhất trong tất cả các bài diễn văn, lời tựa trên thế giới trong khoảng 100 năm qua.

“Thưa quý ngài hội thẩm,
Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế giới này có thể một ngày nào đó hoá ra kẻ thù quay lại chống lại ta. Con cái mà ta nuôi dưỡng với tình yêu thương hết mực rồi có thể là một lũ vô ơn.Những người gần gũi thân thiết ta nhất, những người ta gửi gắm hạnh phúc và danh dự có thể trở thành kẻ phản bội, phụ bạc lòng tin cậy và sự trung thành. Tiền bạc mà con người có được, rồi sẽ mất đi. Nó mất đi đúng vào lúc ta cần đến nó nhất. Tiếng tăm của con người cũng có thể tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động một giờ. Những kẻ phủ phục tôn vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ là những kẻ đầu tiên ném đá vào ta khi ta sa cơ lỡ vận.
Duy có một người bạn hoàn toàn không vụ lợi mà con người có được trong thế giới ích kỷ này, người bạn không bao giờ bỏ ta đi, không bao giờ tỏ ra vô ơn hay tráo trở, đó là con chó của ta. Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong phú quý cũng như trong lúc bần hàn, khi khoẻ mạnh cũng như lúc ốm đau. Nó ngủ yên trên nền đất lạnh, dù đông cắt da cắt thịt hay bão tuyết lấp vùi, miễn sao được cận kề bên chủ là được. Nó hôn bàn tay ta dù khi ta không còn thức ăn gì cho nó. Nó liếm vết thương của ta và những trầy xước mà ta hứng chịu khi ta va chạm với cuộc đời tàn bạo này. Nó canh giấc ngủ của ta như thể ta là một ông hoàng dù ta có là một gã ăn mày. Dù khi ta đã tán gia bại sản, thân bại danh liệt thì vẫn còn con chó trung thành với tình yêu nó dành cho ta như thái dương trên bầu trời.
Nếu chẳng may số phận đá ta ra rìa xã hội, không bạn bè, vô gia cư thì con chó trung thành chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành, cho nó làm kẻ bảo vệ ta trước hiểm nguy, giúp ta chống lại kẻ thù. Và một khi trò đời hạ màn, thần chết rước linh hồn ta đi để lại thân xác ta trong lòng đất lạnh, thì khi ấy khi tất cả thân bằng quyến thuộc đã phủi tay sau nắm đất cuối cùng và quay đi để sống tiếp cuộc đời của họ. Thì khi ấy còn bên nấm mồ ta con chó cao thượng của ta nằm gục mõm giữa hai chân trước, đôi mắt ướt buồn vẫn mở ra cảnh giác, trung thành và chân thực ngay cả khi ta đã mất rồi.”

Chú chó Ha-chi-ko

Hẳn ai trong chúng ta cũng đã từng nghe tới tên một chú chó rất nổi tiếng đến từ xứ sở hoa anh đào-đất nước mặt trời mọc, chú chó Ha-chi-ko – một biểu tượng về lòng trung thành. Hàng ngày Ha-chi-ko vẫn kiên trì chờ đợi người chủ của mình ở trước sân ga cho dù người chủ của nó sẽ không bao giờ còn về nhà đúng hẹn nữa…

Câu chuyện cảm động đó khiến chúng ta có nhiều suy nghĩ. Những gì mà vị luật sư kia bào chữa quả thật đúng đắn. Tôi có tham gia một lớp tư tưởng Hồ Chí Minh, vị giảng viên của chúng tôi có nói về “thuyết nhân-quả” và “nghiệp báo” giữa nhiều kiếp. Việc đối nhân xử thế trong kiếp này có thể sẽ là “nghiệp” của kiếp sau. Tôi chợt nghĩ đến những người thích trò hành hạ súc vật liệu sau này có gặp báo ứng gì không hoặc có thể kiếp sau sẽ “đầu thai” làm con vật để chịu sự hành hạ. Mới đây trên Kenh14.vn có đăng tin về chuyện một khách du lịch khi đến bờ biển Hạ Môn, Phúc Kiến, Trung Quốc, đã tình cờ ghi lại được cảnh một người thanh niên liên tục ném một chú cún tội nghiệp xuống biển chỉ để… cho vui. Chú chó tội nghiệp bị ném xuống nước nhiều quá nên dần kiệt sức và không bơi nổi vào bờ, may mắn là nó đã trèo lên được một tảng đá ở giữa biển. Sau đó, tên thanh niên độc ác bỏ đi và một du khách đã bơi ra phía tảng đá để đưa chú cún vào bờ. Một người phụ nữ tốt bụng đã nhận nuôi chú cún và hứa sẽ mang lại sự an toàn cho nó. Tôi không biết liệu sau này tên thanh niên ấy có gặp quả báo gì không khi đối xử với động vật một cách vô lương tâm như vậy.

Những con vật sinh ra đâu phải chỉ để mua vui, nó còn là một người bạn tri kỉ những lúc vui buồn, ít nhất thì nó luôn biết lằng nghe. Tôi có biết về chuyện một người bà mà tôi quen, bà ấy sống một mình cùng với một chú chó, chồng và con trai đều thất lạc ở bên Nga. Thời gian trước chú chó đã chết, bà quá thương tiếc và thề sau này sẽ không nuôi thêm một con chó nào nữa, đơn giản chỉ vì bà không muốn nhìn thấy cảnh người bạn tri kỉ phải từ biệt bà mà ra đi.

Tôi nhớ hồi tôi còn nhỏ, mẹ tôi có nuôi chó và mèo. Năm tôi học lớp 4, chú mèo mà tôi vô cùng thương yêu và thân thiết đã chết trong một tai nạn, tôi đã khóc nức nở và không ngừng gọi tên nó. Và khi những chú chó con bị ăn phải thức ăn có độc mà chết đi, tôi đã viết cho chúng một bức thư nói rằng tôi nhớ chúng biết bao nhiêu. Sau đó tôi đã đốt bức thư đó đi và hi vọng rằng ở bên kia thế giới, những chú cún của tôi sẽ nhận được lá thư do tôi viết. Tất nhiên đó là những suy nghĩ của trẻ con nhưng chưa bao giờ tôi quên được điều đó. Vì tôi biết trong tôi có những tình cảm rất đẹp và đáng quý, những thứ tình cảm mà có cơ số kẻ không bao giờ có được.

Tôi ước chi khi bạn đọc được bài viết này của tôi, bạn cũng sẽ chợt phát hiện ra mình cũng đã từng có thứ tình cảm đẹp như thế, cũng đã từng vuốt ve một chú chó hay cưng nựng một chú mèo… Và tôi thấy đáng tiếc cho bạn nếu như bạn chạnh lòng khi đã từng đối xử tệ bạc với một con thú nào đó… Hãy tin tôi. Nếu bạn tin vào thuyết nhân-quả thì bạn hãy tin rằng bạn sẽ trở thành cái gì ở kiếp sau nếu như kiếp này bạn không chịu xây dựng những tình cảm đẹp

.NHÀ HIỀN TRIẾT HASAN.   Khi Hasan, một nhà hiền triết Hồi giáo, sắp qua đời, có người hỏi : "Thưa Hasan, ai là thầy của ngài?" Hasan đáp: "Những người thầy của ta nhiều vô kể. Nếu điểm lại tên tuổi của các vị ấy hẳn sẽ mất hàng tháng, hàng năm, và như thế lại quá trễ vì thời gian của ta còn rất ít. Nhưng ta có thể kể về ba người : Người đầu tiên là một tên trộm. Có một lần ta đi lạc trong sa mạc, khi ta tìm đến được một khu làng thì trời đã rất khuya, mọi nhà đều đi ngủ cả. Nhưng cuối cùng ta cũng tìm thấy một người, ông ta đang khoét vách một căn nhà trong làng. Ta hỏi ông ta xem có thể tá túc ở đâu, ông ta trả lời:"Khuya khoắt thế này thật khó tìm chỗ nghỉ chân, ông có thể đến ở chỗ tôi nếu ông không ngại ở chung với một tên trộm." Người đàn ông ấy thật tuyệt vời. Ta đã nán lại đấy hẳn một tháng! Cứ mỗi đêm ông ta lại bảo: "Tôi đi làm đây. Ông ở nhà và cầu nguyện cho tôi nhé!" Mỗi khi ông ta trở về ta đều hỏi: "Có trộm được gì không?"  và ông ta đều đáp: "Hôm nay thì chưa, nhưng ngày mai tôi sẽ cố, có thể lắm chứ". Ta chưa bao giờ thấy ông ta trong tình trạng tuyệt vọng, ông ta luôn hạnh phúc. Có lần ta đã suy ngẫm và suy ngẫm trong nhiều năm ròng để rồi không ngộ ra được một chân lý nào. Ta đã rơi vào tình trạng tuyệt vọng, tuyệt vọng đến nỗi ta nghĩ mình phải chấm dứt tất cả những điều vô nghĩa này. Ngay sau đấy ta chợt nhớ đến tên trộm, kẻ hằng đêm vẫn quả quyết:  "Ngày mai tôi sẽ làm được, có thể lắm chứ!" Người thầy thứ hai là một con chó. Khi ta ra bờ sông uống nước, có một con chó xuất hiện. Nó cũng khát nước. Nhưng khi nhìn xuống dòng sông, nó thấy cái bóng của mình nhưng lại tưởng đó là một con chó khác. Hoảng sợ, nó tru lên và bỏ chạy. Nhưng rồi khát quá nó bèn quay trở lại. Cuối cùng, mặc nỗi sợ hãi trong lòng, nó nhảy xuống sông và cái bóng biến mất. Ta hiểu đây là một thông điệp đã được gửi đến cho ta : con người phải biết chiến thắng nỗi sợ trong lòng bằng hành động. Người thầy cuối cùng là một đứa bé. Ta đến một thành phố nọ và thấy một đứa bé trên tay cầm một cây nến đã thắp sáng để đặt trong đền thờ. Ta hỏi đứa bé: "Con tự thắp cây nến này phải không?"  Đứa bé đáp : "Thưa phải." Đoạn ta hỏi: "Lúc nãy nến chưa thắp sáng, nhưng chỉ một thoáng sau đã cháy sáng. Vậy con có biết ánh sáng từ đâu đến không?"  Đứa bé cười to, thổi phụt ngọn nến và nói:"Ngài thấy ánh sáng đã biến mất, vậy ngài bảo ánh sáng đã đi đâu?" Cái tôi ngạo nghễ của ta hoàn toàn sụp đổ, pho kiến thức kim cổ của ta cũng sụp đổ theo. Lúc ấy ta nghiệm ra sự dốt nát của bản thân. Và từ đó ta vất đi tất cả những tự hào về kiến thức của mình. Đúng là có thể nói ta không có một ai là thầy, nhưng điều này không có nghĩa ta không phải là một học trò. Ta xem vạn vật là thầy. Tinh thần học hỏi của ta luôn rộng mở hơn tất cả các người. Ta học hỏi từ tất cả mọi vật, từ cành cây ngọn cỏ đến đám mây trên trời kia. Ta không có một người thầy vì ta có hàng triệu triệu người thầy mà ta đã học được mỗi khi có thể. Điều thiết yếu trong cuộc sống là luôn làm một học trò. Điều này có nghĩa là gì ? Nghĩa là có khả năng học hỏi, luôn sẵn sàng học để biết chấp nhận ý nghĩa của vạn vật.